Het International Testing Agency (ITA) heeft excuses aangeboden aan de Oostenrijkse wielrenster Valentina Cavallar. De 25-jarige renster van SD Worx-Protime moest op 5 september thuis een dopingcontrole ondergaan, enkele uren nadat haar moeder was overleden. Het ITA reageerde in een verklaring aan Velo, die woensdag 14 oktober onder meer door Cyclingnews en Domestique werd overgenomen.
Cavallar maakte het voorval eerder die week zelf bekend via Instagram. “Ik moest thuis een dopingcontrole ondergaan, in de kamer naast die waar zij lag”, schreef ze volgens Escape Collective. Ze noemde de controle diep pijnlijk, volkomen misplaatst en respectloos tegenover haar familie. Ze was op dat moment geen atleet, schreef ze, maar een dochter die net haar moeder had verloren. Volgens haar wordt te makkelijk vergeten dat achter iedere sporter een mens met een leven, een familie en emoties schuilgaat.
Verklaring van het ITA
Het ITA, dat de dopingcontroles voor wielerbond UCI uitvoert, betuigde zijn medeleven aan Cavallar en haar familie. Volgens de organisatie wisten noch het ITA noch de dopingcontroleur vooraf iets van haar persoonlijke situatie. De controleur hoorde pas bij aankomst van het overlijden. Het ITA spreekt van een “tragisch toeval” en een uitzonderlijk gevoelige situatie.
De controleur probeerde de test volgens het ITA zo discreet, respectvol en snel mogelijk af te nemen. Cavallar en haar familie werkten volledig mee, en er werd op dat moment of daarna niet gevraagd om de controle uit te stellen of af te breken, aldus de verklaring. Tegelijk erkent de organisatie dat de controle haar verdriet heeft vergroot. “We hebben rechtstreeks contact gehad met de renster en excuses aangeboden”, staat in de verklaring. Woordvoerder Marta Nawrocka voegde er volgens Cycling Weekly aan toe dat renners op internationaal niveau worden gecontroleerd, ongeacht of ze koersen.
Seizoen abrupt gestopt
Cavallar is een voormalig olympisch roeister en maakte dit jaar de overstap van Arkéa-B&B Hotels naar SD Worx-Protime, meldt road.cc. Ze werd negende in de Giro d’Italia Women en twaalfde in de Vuelta Femenina. In de Tour de France Femmes stapte ze af voor de slotetappe naar Nice. Daarna nam ze om persoonlijke en familiale redenen afstand van de koers, schrijft Cycling Weekly. In haar bericht suggereerde Cavallar dat de ervaring met de dopingcontrole heeft meegespeeld in dat besluit.
Altijd en overal controleerbaar
De zaak laat zien hoe ver het controlesysteem in de topsport reikt. Profrenners moeten via het zogenoemde whereabouts-systeem doorgeven waar ze zijn, en elke dag een tijdvak van zestig minuten opgeven waarin ze zeker getest kunnen worden, legt Cyclingnews uit. De UCI kan renners volgens Cycling Weekly verplichten hun verblijfplaats tussen 06.00 en 23.00 uur door te geven; het ITA mag hen in die periode op elk moment controleren. Wie weigert, riskeert dezelfde straf als bij een positieve test. Controles buiten wedstrijden bestaan sinds 2004 en gelden voor alle olympische sporten onder de WADA-code.
Buiten die uren testen kan alleen in uitzonderlijke gevallen en met toestemming van WADA. Dat gebeurde afgelopen zomer in de Tour de France, toen onder anderen winnaar Tadej Pogačar en Jonas Vingegaard ’s nachts werden gecontroleerd, meldt Cycling Weekly.
Sporza vroeg Marc Van der Beken, directeur van de Vlaamse antidopingorganisatie NADO, of zoiets ook in België kan gebeuren. Volgens hem zijn controles bij een huwelijk of begrafenis in Vlaanderen geen uitzondering. Dat gebeurt bijvoorbeeld als een sporter zijn verblijfsgegevens niet heeft bijgewerkt. Een sporter kan een controle ter plekke weigeren, maar wordt dan onder voortdurend toezicht naar een nabijgelegen politiebureau of ziekenhuis gebracht. Van der Beken stelde dat sporters onschuldig zijn tot het tegendeel bewezen is en dat antidopingorganisaties niet onmenselijk zijn.
Voor het ITA is de les vooral dat een correct uitgevoerde controle toch verkeerd kan uitpakken. De regels boden in dit geval geen ruimte om rekening te houden met een sterfgeval waarvan de controleur pas bij aankomst hoorde. Cavallar heeft sinds de Tour de France Femmes geen wedstrijd meer gereden.
